Usoro onyonyo ọhụrụ nke akụrụngwa nleba anya nke ụwa weghaara na-ekpughe nkọwa na-enwetụbeghị ụdị ya gbasara ọrụ interstellar comet 3I/ATLAS na-aga n’ihu. Ihe ndekọ foto kacha nso nso a na-egosi na anụ ahụ nke eluigwe na-ejigide usoro na-arụ ọrụ, ọbụna izu ole na ole ka ọ gafesịrị perihelion, isi ihe dị nso na Sol. The visual akwụkwọ na-egosi ihe na a nnọọ akpọ coma na elongated ọdụ, phenomena chụpụrụ kpọmkwem site anyanwụ kpo oku, nke na-eme na mgbe nile ntọhapụ nke gas na oghere ájá.
A na-ekewa 3I/ATLAS dị ka onye ọbịa nke atọ sitere na interstellar achọpụtala na ọ na-agafe Sistema Solar, na-agbaso trajectory hyperbolic na ọsọ nke 221 puku kilomita kwa elekere. Pesquisadores rụtụrụ aka na ihe ahụ sitere na sistemu kpakpando ọzọ, ebe ọ gafegoro oghere miri emi ruo ọtụtụ ijeri afọ tupu ngwa nyocha Terra weghara ya. Especialistas sitere n’ọtụtụ ụlọ ọrụ na-ahụ maka mbara igwe na-edobe nleba anya siri ike iji ghọta ihe mejupụtara kemịkalụ na anụ ahụ nke anụ ahụ dị n’eluigwe, nke na-enye njirimara dị iche na nke comets a kpụrụ na mpaghara mbara igwe anyị.
Nleba anya na-aga n’ihu nke ebipụtara na ụlọ ngosi nka sayensị pụrụ iche na-akwado nnọgidesi ike n’usoro nke comet ahụ, na-emegide atụmanya mbụ nke mwepu nke nchapụta ngwa ngwa ka anwụ gachara. Ndị na-enyocha mbara igwe ejirila data a na-azụ ụdị mgbakọ na mwepụ nke na-akọwa ike nke anụ ndị na-awagharị awagharị na mbara igwe. Dabere na nyocha izizi nke onyonyo kacha ọhụrụ, ndị ọkà mmụta sayensị na-egosipụta isi ihe dị mkpa gbasara omume ihe ahụ na oghere nke oghere.
– Ọdụ dị gịrịgịrị nke comet na-adabere kpọmkwem site na ifufe anyanwụ, a na-achụpụ ụmụ irighiri ihe ndị nwere ionized n’ọsọ dị oke elu.
– Coma asymmetric nke a na-ahụ na nwude na-egosi ihe dị ịtụnanya na-aga n’ihu n’ime oge post-perihelion.
– Nlebanya zuru ụwa ọnụ achikọtara na-enye oke data dị mkpa maka imeziwanye ụdị nke mgbanwe mgbanwe interstellar.
Ihe ndekọ foto sitere na Caribe
Onye na-enyocha mbara igwe Efrain Morales, na-arụ ọrụ site na ntọala nleba anya na Aguadilla, nwetara ihe oyiyi dị elu nke comet n’oge abalị, na-eji ngwá ọrụ a raara nye naanị maka ijide mbara igwe dị omimi. Ihe onyonyo a na-eme ka ọdụ ahụ dị gịrịgịrị na nke akọwapụtara nke ukwuu, nsonaazụ ozugbo na mmekọrịta anụ ahụ na ikuku anyanwụ, nke na-eme ka ụmụ irighiri ihe ionized pụọ na isi okwute.
Edebere foto a mere n’oge dị mkpa gbasara mbara igwe, kpọmkwem mgbe comet ahụ na-apụ na Sol ma nọ n’ebe dị anya na 190 nde kilomita site na Terra. Essa ọnọdụ geometric akọwapụtara nke ọma nyere ohere ọhụhụ ụtụtụ dị mma nke anụ ahụ nke celestial, nke a na-atụ anya megide ndabere kpakpando n’ime ìgwè kpakpando Virgem.
Asymmetric coma na nyocha isi
Nhazi asymmetric nke coma, nke ekpughere nke ọma na onyonyo a haziri, na-egosi mfu ngwa ngwa nke ihe arụrụ arụ. Ihe omuma a gosiputara na a na-ewepu gas na uzuzu n’onu ogugu di elu karia nke ndi ọbịa gara aga dekọrọ, dika comet 2I/Borisov, nke a huru n’ime afo gara aga. Essa ọnụego sublimation na-enye nkọwa gbasara njupụta na adịghị ike nke ihe dị n’elu ihe.
Ndị na-enyocha mbara igwe tinyere aka na ndetu nleba anya na isi 3I/ATLAS na-edobe ọkwa nchapụta kwụsiri ike nke ukwuu. Àgwà Esse dị nnọọ iche na ndakpọ ngwa ngwa na ndakpọsịsịsịsịsịsịsịsịsịsịsịsịsịsịsịsịsịsịsịsịsịsịsịsịsịsịsịsịsịsịsịsịsịsịsịsịsịsịrịta ihe mgbe a na-enwe nrụgide okpomọkụ na ike ndọda nke Sol anyị.
Ihe nlere mbụ emere site na ngwa nbicha na-egosi na isi ahụ nwere dayameta atụmatụ dị n’etiti kilomita 5 na 11. Ngwakọta kemịkalụ, nke a na-enyocha site na spectroscopy site na teliskop oghere dị ka Hubble na James Webb, na-ekpughe elu elu nke nwere carbon dioxide na mmiri jụrụ oyi.
Nleba anya site n’aka ndị na-ahụ maka mba ụwa
Projeto Telescópio Virtual, dabere na Itália, jisiri ike dekọọ ụzọ nke 3I/ATLAS n’ụzọ ziri ezi, na-egosipụta ọdụ ọdụ ionic dị warara nke na-eme site na mmekọrịta nke radieshon ultraviolet na gas ewepụtara. Essa na-etolite n’ụdị a kapịrị ọnụ mgbe ụzarị anyanwụ ionizes ụmụ irighiri ihe ndị rụrụ arụ, na-enyere aka nrụnye igwe nke ikuku anyanwụ na-arụ.
Na América nke Sul, nnukwu ụlọ nyocha arụnyere na Chile, dị ka Gemini Sul, na-eduzikwa enyo ha na onye ọbịa interstellar. Onyonyo ndị ụlọ ọrụ ndị a weghaara kpughere nnukwu coma nke ruru ihe karịrị puku kilomita 56 n’ogologo, na-egosipụta oke mmetụta nke gas ndị a chụpụrụ.
Agência Espacial Europeia haziri ojiji nke sensọ mission JUICE iji nakọta data telemetry agbakwunyere site na comet n’ime izu na-esochi. Ebumnobi ya bụ iji ohere nke ohere nyocha na mbara igwe nweta akụkụ nlele nke na-agaghị ekwe omume nweta site na elu ụwa.
N’otu oge ahụ, nchịkwa oghere China ji igwe teliskop ozi Tianwen-1 nweta usoro foto nke ihe ahụ. E jidere ihe ndị ahụ mgbe comet ahụ dị kilomita 30 site na nyocha ahụ, na-agbakwunye data ọzọ na mbọ nlekota ụwa.
Omume ihe mgbe perihelion gasịrị
Mgbe o rutere perihelion, comet ahụ nọgidere na-eku ume nke jets nke uzuzu na gas, ihe ndị a na-ahụ anya nke ọma na foto Telescópio Gêmeo nke Dois Metros dekọrọ, nke dị na Espanha. Ntụle na-egosi na ọdụ ihe ahụ etoola ruo nde kilomita atọ n’ogologo. Esse nnukwu mmụba bụ ihe ịrịba ama doro anya nke geometry orbital na-agbanwe mgbe niile, nke na-eme ka ahụ dị elu na-ahụwanye nke ọma na mbara igwe ụtụtụ nye ndị na-ekiri ihe nwere teliskop ndị nwere ọkara. Ọnọdụ okpomọkụ dị n’ime na-aga n’ihu na-agbaji n’akpa ice dị n’okpuru ala, na-eme ka ọrụ dị n’èzí pụta.
Ihe ndekọ ndị ọzọ nwetara site na sensọ nke nyocha Mars Reconnaissance Orbiter na-egosi nguzobe nke nnukwu halo nke gas na uzuzu na gburugburu ebe siri ike n’oge oghere comet site na gburugburu Marte’s orbit. Iji Satellites etinyere na mbara ala ndị ọzọ na Sistema Solar na-enye ndị ọkà mmụta sayensị ohere ịhazigharị ngwa ha dabere na nnyonye anya ikuku nke Martian na radieshon anyanwụ mpaghara. Essa triangulation nke data n’etiti Terra, Marte na transiting probes na-enye nghọta akụkụ atọ nke ọnụ ọgụgụ mfu nke comet ka ọ na-alaghachi azụ n’ime oghere dị omimi.
Ntọhapụ nke onyonyo a na-ahụtụbeghị mbụ site n’aka ụlọ ọrụ mbara igwe
Ụlọ ọrụ na-ahụ maka mbara igwe nke North America haziri ihe omume teknụzụ na Centro nke Voo Espacial Goddard, nke dị na foto ndị a, nke e weghaara ọtụtụ izu, na-egosi comet na-akwọ ụgbọ mmiri n’ebe dị anya n’etiti 231 na 235 nde kilomita site na Terra, na mbara ala Marte pụtara nso na mbara igwe jikọtara anya. Ngwá ọrụ ngagharị nke ozi Lucy, nke e bu ụzọ mụọ iji mụọ Trojan asteroids, ka emegharịrị nwa oge iji dekọọ ihe interstellar. Ndị otu injinia chịkọtara ọtụtụ onyonyo usoro iji gosipụta ogologo ogologo nke ọdụ ahụ n’aka nri nke oghere ahụ. Essa imekọ ihe ọnụ n’etiti ngalaba nyocha oghere dị iche iche na-egosipụta ikike ịmegharị akụrụngwa na orbit iji depụta ihe omume mbara igwe na-adịghị adịte aka na nke dị mkpụmkpụ, na-ebuli nlọghachi sayensị nke ndị ọrụ amalitelarị.
Mmalite na usoro kpakpando oge ochie
Ihe ọmụmụ 3I/ATLAS zuru ezu na-enye ndị nchọpụta ihe ọmụma bara uru n’ime usoro nhazi na usoro kpakpando oge ochie, na atụmatụ na-egosi na ihe comet nwere ike ịmalite tupu e guzobe Sistema Solar n’onwe ya ihe ruru ijeri afọ 8. Nleba anya nleba anya na-egosi na enweghị mbinye aka teknụzụ, na-emesi ike nkewa ya nke ọma dị ka ahụ nke eluigwe nke sitere n’okike.
Na-aga n’ihu na nsochi na ụzọ ala
Mgbakọ orbital na-egosi na ụzọ kacha nso nke comet na Terra ga-eme na ọkara nke abụọ nke Disemba, n’ebe dị anya nke 269 nde kilomita. Ụlọ ọrụ na-ahụ maka mbara igwe na-akwado na ọ dịghị ihe ize ndụ nke nkukota, ebe teliskop ndị dabeere na ala na-aga n’ihu na-achọpụta ihe ahụ na-eme ka ìhè dị n’etiti 7 na 8 na-egbuke egbuke.
Ọrụ oghere na-arụ ọrụ ga-aga n’ihu na-enye echiche akụkụ atọ nke coma na ọdụ n’ime ọnwa ole na ole sochirinụ. Todo olu data anakọtara na-eje ozi dị ka ntọala nkwado maka ịdọ aka ná ntị bara uru na nleba anya maka ihe ndị dị nso nke netwọk nchekwa mbara ala nke mba ụwa haziri, yana ọrụ a na-eme atụmatụ ịgbatị ruo mmalite nke afọ na-abịa.
