Ọnụnọ nke cod na tebụl na Sexta-Feira Santa bụ omenala gbanyere mkpọrọgwụ n’ọtụtụ ezinụlọ ndị Katọlik Brazil, omenala na-ewelite ajụjụ mgbe ụfọdụ gbasara ihe ọ pụtara na mkpa ọ dị n’oge a. Ememe nke na-adịghị eri anụ uhie n’oge Quaresma, ma ọ bụ kpọmkwem Semana Santa, culminates na ụbọchị tupu Páscoa na emblematic savory delicacy, nhọrọ nke, n’ihi na ụfọdụ, yiri ka ọ dị iche na mmụọ nke abstinence na àjà n’ihi na ya elu na-eri. Esse dịruru ná njọ na-akpali a echiche na mmalite nke a culinary àgwà, nke ghọrọ a ogidi nke kwa afọ ememe okpukpe na mba, na otú e si n’ike n’ike na ọtụtụ narị afọ, transcending mfe dietary omume na delving n’ime mgbagwoju akụkọ ihe mere eme na omenala n’ígwé.
Mkparịta ụka banyere iri cod, bụ́ nke na-adịkarị ọnụ karịa anụ ụfọdụ, na-eme ka echiche a na-enwe na ịghara ime ihe kwekọrọ n’omume ọrụ ebere, dị ka inye ndị nọ ná mkpa ihe ndị a zọpụtara ihe. Echiche Tal na-atụ aro na omume okpukpe ga-agarịrị ụkọ nri dị mfe, na-ejikọta na ebumnuche ka ukwuu nke ịdị n’otu na enyemaka. Essa Ọhụụ dị egwu na-emegharị n’oge ihe ịma aka akụ na ụba, ebe ịnweta nri bụ isi bụ ihe siri ike maka akụkụ nke ndị mmadụ.
Otú ọ dị, akụkọ ihe mere eme n’azụ ọdịnala a nwere ọtụtụ akụkụ ma dị mgbagwoju anya, na mgbọrọgwụ nke na-adịru ọtụtụ narị afọ na njikọ na mmetụta omenala na okpukpe. Para Iji kpughee ihe kpatara cod ji rụọ ọrụ a na-eduga na Sexta-Feira Santa, ọ dị mkpa ileba anya n’akụkụ ndị gafere akụ na ụba, na-enyocha ogidi ndị na-akwado omume a.
Ọrụ nke ọchịchị Portuguese na omume nke ibu ọnụ
Mmetụta siri ike nke Portugal dị ka mba na-achị Brasil bụ otu n’ime ogidi ndị dị n’etiti maka ịghọta ntinye nke cod na omenala gastronomic nke mba, karịsịa na mpaghara okpukpe. Otú ọ dị, nkọwa a ejedebeghị na omenala omenala Portuguese. Há bụkwa ihe e ji mara cod nke ịbụ ngwaahịa enwere ike ichekwa ogologo oge na-enweghị mkpa refrigeration, nke bụ ihe dị oke mkpa n’oge tupu teknụzụ ọgbara ọhụrụ.
N’akụkọ ihe mere eme, omume ibu ọnụ bụ mmalite maka ịghọta ịghara anụ. Desde N’ime narị afọ mbụ nke Iso Ụzọ Kraịst, a hụrụ ụkọ nri, ma na-etinyeghị uche na otu nri. Onye nyocha nke akụkọ ihe mere eme nke Katọlik na Pontifícia Universidade Gregoriana nke Roma, Mirticeli Medeiros, na-akọwa na ọ bụ na Idade Média na ụkpụrụ nke ibu ọnụ na-amalite n’ụdị a kapịrị ọnụ, na-eguzobe omume nke mmụọ nsọ na njide onwe onye.
Echiche nke ibu ọnụ na-anọchi anya ụdị austerity na ịchịkwa ihe ụtọ mmadụ, n’ihe dị ka Jesus nke àjà n’obe. Essa onye na-akọ akụkọ ihe mere eme, ọkà mmụta okpukpe na onye ọkà ihe ọmụma kwadoro nghọta Gerson Leite nke Moraes, nke Universidade Presbiteriana Mackenzie, bụ onye jikọtara ọnụ ọnụ Katọlik na sacrament nke nchegharị, ya bụ, àjà e mere maka mgbaghara mmehie. Deus. Quaresma, dị ka oge mgbaghara na nrụzigharị, na-aghọ ọkwa dị mma maka ahụmahụ a nke abstinence.
Ihe nnọchianya nke azụ na mmachi anụ uhie
Ikike iri azụ̀ n’oge a na-eme ọnụ ahịa Katọlik nwekwara ihe nnọchianya bara ụba. N’ime akụkọ ihe mere eme Jesus, azụ bụ nri siri ike maka obodo Oriente Médio gburugburu puku afọ abụọ gara aga, na ọtụtụ n’ime ndị mbụ na-eso ụzọ Jesus bụ ndị ọkụ azụ. Embora Ọ bụ ezie na enweghị njikọ doro anya n’etiti eziokwu ndị a na mgbanwe anụ maka azụ, njikọ ahụ na-eguzobe na ọkwa ndị ọzọ.
Na Grik oge ochie, okwu azụ bụ “ichthys”. Cristãos Primitives, bụ ndị biri n’okpuru mkpagbu, nakweere azụ dị ka ihe nnọchianya nzuzo, na-enye okwu a dị ike acronym: Iesous Christos Theou Yios Soter, nke pụtara “Jesus Cristo, Filho si Salvador5.” Assim, iri azụ̀ karịrị ihe oriri na-edozi ahụ, na-etinye nnukwu nkọwa nke Kraịst na njirimara maka ndị kwesịrị ntụkwasị obi. Ọgbagwoju anya nke ịkọwa “azụ” n’okpukpe okpukpe ebutela nkọwa na-achọsi ike ka oge na-aga.
Mgbochi na anụ uhie, n’aka nke ya, na narị afọ nke 13, onye ọkà ihe ọmụma na ọkà mmụta okpukpe São Tomás nke Aquino. Ịhapụ, n’echiche a, pụtara ịnapụ onwe onye ihe na-enye afọ ojuju dị ukwuu, n’ikwekọ n’echiche nke ịgha ụgha na ịgha ụgha. Essa e ji nwayọọ nwayọọ webata nkà mmụta okpukpe n’ime iwu nke Igreja.
Akwụkwọ dị ka Regra nke São Bento, site na narị afọ nke isii, chọrọrịrị ndị mọnk ka ha rie anụ naanị n’oke mkpa ma ọ bụ ahụike. N’ime narị afọ ndị gafeworonụ, synods nke Igreja na-arụrịta ụka nke ukwuu n’isiokwu ahụ, ọbụna na-ajụ ma anụ a na-edozi, dị ka anụ ala ma ọ bụ ham, ga-efunahụ “ihe anụ ahụ” ha ma nwee ike iri ya. Omume nke “ibu ọnụ akpụkpọ anụ”, na ịhapụ anụ n’oge dị iche iche nke afọ, bụ ihe a na-emekarị na Idade Média, na iwu ndị dị ugbu a dị n’akwụkwọ nke Vaticano: Código nke Direito Canônico nke 1917 na 276098 Papa Paulo VI.
Ọ bụ ihe na-adọrọ mmasị ịmara na izi ezi maka ịwapụta ụdị anụ na ikwe ka azụ na-ebutekarị ihe ndị dị ka “ọbara oyi” nke azụ dị iche na “ọbara ọkụ” nke ehi na anụ ọkụkọ. Nuances dị n’ịkọwa ihe mejupụtara “azụ” n’okpukpe okpukpe nwere ike ịdị na-agbanwe agbanwe ma mgbe ụfọdụ na-adị iche na nhazi sayensị. Existem akụkọ ihe mere eme nke ndị bishọp ndị kwupụtara anụmanụ ndị dị ka alligators, capybaras na ọbụna beavers dị ka “azụ” maka ndị kwesịrị ntụkwasị obi nke diocese ha, ikwe ka oriri ha na Quaresma, na-egosi mgbanwe nke iwu dị iche iche omenala na mpaghara onodu.
Ọbịbịa nke cod na Brasil na nkwado ya
N’agbanyeghị njikọ siri ike cod na Sexta-Feira Santa, Igreja Católica enweghị ndenye ọgwụ akọwapụtara gbasara ojiji ya. Nkesa na mwekota nke cod no Brasil dị ka nri a na-ahụkarị n’ụbọchị ahụ bụ nke sitere na mmetụta omenala ndị Portuguese. E webatara nri a na-eri nri na obodo ahụ na narị afọ nke 19, na ewu ewu ya bụ n’ụzọ dị ukwuu n’ihi ikike ya ịchekwa ogologo oge.
N’oge a na-ebufe ngwa nju oyi, ọkachasị na ihu igwe Brazil ebe Quaresma na-eme n’oge ọkọchị, ndụ nnu nnu na mmiri kpọrọ nkụ bụ uru bara uru. Isso kwere ka ndị kwesịrị ntụkwasị obi rie ya n’ime Quaresma na-enweghị nchegbu maka mmebi, na-agbanwe ya ka ọ bụrụ nhọrọ bara uru na ọnụ ahịa maka idebe ngwa ngwa. Portanto, nhọrọ nke cod abụghị isi okwu nke okwukwe na nri nri, kama site na pragmatism dị ọcha.
Ọbịbịa nke ụlọikpe Portuguese na 1808 mere ka iwebata cod dị ngwa n’ime nri Brazil. Aos ole na ole, a malitere ịhụ nri n’ụlọ ahịa akọrọ, na-aghọwanye ndị mmadụ. Penance, nke a hụrụ dị ka nrube isi nke afọ ofufo na oge ntụgharị uche na ịchụ àjà, chọtara cod dị ka ihe dị irè na omenala maka nnọchi anụ uhie.
Site n’ememe okpukpe gaa na mgbanwe ahịa
Omenala nke ịhapụ anụ na-acha uhie uhie, nke ndị ọchịchị Portuguese wetara, mere ka ọ pụta ìhè na mbata nke ụlọ ikpe na Brasil. Cod, ịbụ akụkụ nke nri Portuguese ma dị mfe ichekwa, etinyere ya n’ụzọ nkịtị na nke a. Over time, this practice was given new meaning and became an intrinsic part of Brazilian cultural and religious identity. Mmetụta nke okpukpe Katọlik kemgbe ọchịchị na nduzi nke ndị ụkọchukwu obodo mere ka ememe ndị kwesịrị ntụkwasị obi sikwuo ike.
Iri cod, na mbụ jikọtara ya na akụkụ okpukpe na nchekwa, nwetara ume ngwa ngwa n’ahịa. N’ime obodo ndị isi obodo, mgbe ngwaahịa ghọrọ akụkụ nke omenala omenala gbanyere mkpọrọgwụ, ọ na-aghọ ngwa ahịa. Ọchịchọ na-eto eto maka cod na Quaresma na, ọkachasị, na Sexta-Feira Santa, ewepụtala niche ahịa siri ike, ebe ndị na-ere ahịa na ndị na-azụ ahịa na-eme ka usoro ahụ dịgide. Ihe malitere dị ka ihe dị mkpa na ụkpụrụ okpukpe bụ nke a na-achịkwakwa ugbu a site na mgbanwe azụmahịa, na-atọ ndị na-azụ ahịa azụ̀ ụtọ bụ́ ndị na-ahụ ire ahịa ha na-arị elu n’oge a.
Akụkọ ihe mere eme nke cod na Sexta-Feira Santa bụ ya mere, okwukwe, omenala, akụkọ ihe mere eme na akụ na ụba, na-egosi otú e si emepụta omenala, na-emegharị ma na-adịgide ogologo oge, na-ejigide mkpa ha ma na ọkwa ime mmụọ na ndụ ndị mmadụ kwa ụbọchị.