Cuộc kiểm phiếu chính thức ở Peru cho thấy Keiko Fujimori với 50,16% số phiếu hợp lệ cho chức tổng thống, trong khi đối thủ của ông, Roberto Sánchez, đăng ký 49,83%. Tỷ lệ này đề cập đến 92% số phiếu bầu đã được kiểm, theo dữ liệu do cơ quan bầu cử nước này công bố vào ngày 7 tháng 6 năm 2026. Chênh lệch chênh lệch nhỏ giữa các ứng cử viên thiết lập một kịch bản hòa về mặt kỹ thuật, duy trì sự không chắc chắn về kết quả cuối cùng của cuộc bầu cử tổng thống.
Bối cảnh bầu cử ở Peru phản ánh sự phân cực mạnh mẽ, với ứng cử viên bảo thủ Fujimori, con gái của cựu tổng thống Alberto Fujimori, đối mặt với phó tướng cánh tả Roberto Sánchez. Các cuộc thăm dò ý kiến cho thấy Keiko là người được yêu thích, nhưng sức mạnh của Sánchez ở các khu vực bầu cử ở nông thôn, nơi có xu hướng là nơi cuối cùng được kiểm phiếu, cho thấy tranh chấp có thể kéo dài. Cơ quan bầu cử Peru cho biết kết quả chính thức đầy đủ có thể mất nhiều ngày mới được công bố.
Tranh chấp căng thẳng và ảnh hưởng của bầu cử nông thôn
Keiko Fujimori nhận được 17,2% số phiếu hợp lệ ở vòng đầu tiên, trong khi Roberto Sánchez đạt 12%. Sự khác biệt ban đầu này là đáng kể, nhưng động lực của vòng thứ hai đã đảo ngược kịch bản, biến cuộc bầu cử thành một cuộc chạy đua từng phiếu một. Việc điều tra chậm hơn ở các vùng xa xôi có thể quyết định kết quả, vì cơ sở hỗ trợ của Sánchez tập trung ở những địa điểm này. Người ta kỳ vọng rằng, khi càng có nhiều phiếu bầu ở nông thôn được kiểm, lợi thế của Fujimori có thể giảm đi hoặc thậm chí bị đảo ngược.
Đất nước này đã tổ chức vòng hai của cuộc bầu cử tổng thống trong bầu không khí tương đối yên tĩnh, không giống như vòng đầu tiên được đánh dấu bằng những trục trặc kỹ thuật và cáo buộc gian lận. Các điểm bỏ phiếu đã đóng cửa hoạt động vào lúc 5 giờ chiều giờ địa phương, tương ứng với 7 giờ tối giờ Brasília, sau một hành trình không có sự cố lớn. Tính minh bạch và công bằng của quy trình là những yếu tố quan trọng để chấp nhận kết quả ở một quốc gia có lịch sử bất ổn chính trị gần đây.
Lịch sử bất ổn chính trị ở Peru
Bối cảnh chính trị Peru được đánh dấu bằng sự phân mảnh rõ rệt và một cuộc khủng hoảng thể chế dai dẳng. Nước này đăng ký kỷ lục 35 ứng cử viên tổng thống trong vòng đầu tiên, làm nổi bật sự phân tán của các lực lượng chính trị. Nhà khoa học chính trị Lucas Berti, nhà nghiên cứu tại Đài quan sát Chính trị Nam Mỹ, chỉ ra rằng cuộc khủng hoảng hiện nay không phát sinh từ chân không mà là triệu chứng của một quá trình phi pháp hóa thể chế đã diễn ra trong nhiều năm. Các tổng thống đắc cử gặp phải rất nhiều khó khăn trong việc cai trị, đỉnh điểm là nhiệm kỳ ngắn và thường xuyên bị gián đoạn.
Hiến pháp Peru, trong điều 113, cho phép bãi nhiệm một tổng thống do “mất năng lực thể chất hoặc tinh thần vĩnh viễn”, một chẩn đoán được chính các nghị sĩ đánh giá. Điều khoản này đã được sử dụng thường xuyên, cho phép Quốc hội lật đổ các tổng thống trong vòng chưa đầy 24 giờ, ngay cả khi được đa số dân chúng bầu chọn. Theo Berti, sự dễ dàng trong quá trình này chứng tỏ sự mong manh về thể chế của Peru, nơi liên minh Fujimorist có quyền lực rõ ràng trong Cơ quan lập pháp, tòa án và hệ thống tư pháp.
Niềm tin thể chế thấp làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng dân chủ
Hậu quả trực tiếp của cuộc đấu tranh giữa quyền lực Hành pháp và Lập pháp là một cuộc khủng hoảng chính trị sâu sắc và sự mất lòng tin ngày càng tăng của người dân vào các thể chế dân chủ. Dữ liệu gần đây từ Latinobarómetro, cơ quan đo lường mức độ dân chủ ở Mỹ Latinh, cho thấy Peru phải đối mặt với một trong những quốc gia có mức độ tin cậy thể chế thấp nhất trong khu vực. Một cuộc khảo sát chỉ ra rằng 90% người dân Peru tỏ ra ít hoặc không tin tưởng vào chính phủ và Quốc hội, và chỉ 10% nói rằng họ hài lòng với nền dân chủ. Sự “nghi ngờ kinh niên” này cũng chuyển thành sự thờ ơ đối với chính trị và loại chế độ chính phủ.
- 10 năm: Thời kỳ Peru có 9 tổng thống khác nhau.
- Điều 113: Công cụ hiến pháp được sử dụng để loại bỏ tổng thống.
- 90%: Mức độ mất lòng tin của người dân Peru vào chính phủ và Quốc hội.
- 10%: Phần trăm người dân Peru hài lòng với nền dân chủ.
Việc dễ dàng thành lập các đảng ở Peru và việc thiếu thể chế hóa các đảng này góp phần gây mất lòng tin. Nhiều đảng phái nổi lên và biến mất nhanh chóng, lòng trung thành của các ứng cử viên đối với liên minh của họ thấp và thường xuyên có những thay đổi. Kịch bản này tạo ra nhận thức rằng các ứng cử viên tham gia bầu cử mà không có cơ sở vững chắc hoặc đảng phái nổi tiếng, gây mất lòng tin và lo sợ về việc các nhà lãnh đạo được bầu có thể dễ dàng mất chức.
Keiko Fujimori tranh cử tổng thống lần thứ tư
Keiko Fujimori đã lãnh đạo phong trào Fujimori ở Peru từ năm 2008, khi ông thành lập đảng Nhân dân Fuerza. Đây là nỗ lực thứ tư của ông để tiếp cận Chi nhánh Hành pháp. Bà đã từng tham gia các cuộc bầu cử tổng thống vào năm 2011, 2016 và 2021, lần nào cũng thua ở vòng hai với tỷ số rất sít sao. Cuộc bầu cử hiện tại, vào năm 2026, mang đến một cơ hội khác để ứng cử viên đạt được chức tổng thống, mặc dù kết quả vẫn còn bỏ ngỏ do số phiếu đã sát nút.
Các nhà khoa học chính trị lưu ý rằng những thất bại liên tiếp của Keiko, ngay cả với sự hỗ trợ của liên minh mạnh mẽ trong Quốc hội, phản ánh sự phức tạp của cử tri Peru và khó khăn trong việc củng cố quyền lãnh đạo trong bối cảnh bất ổn như vậy. Quỹ đạo của Fujimori phản ánh sự hỗn loạn chính trị mà Peru đã trải qua trong những thập kỷ gần đây, nơi quản trị luôn là thách thức đối với bất kỳ nhà lãnh đạo dân cử nào.
