Interstellar object 3I/ATLAS imachoka ku solar system ndi asayansi ochititsa chidwi 22.

Chinthu chodabwitsa cha interstellar 3I / ATLAS chili paulendo wake womaliza kuchoka ku dzuŵa lathu, chochitika chomwe, ngakhale chiri chofunikira, chimadzutsa mafunso ambiri kuposa momwe amayankhira. Sua ndime, yodziwika ndi kukumana kwapafupi ndi Júpiter pa Marichi 16, 2026, ifika pachimake pakutuluka kwake mnjira yofanana ndi yolowera. Contudo, symmetry iyi ndi yopanda ungwiro, ikuwonetsa kuthamangitsidwa kochepa kopanda mphamvu yokoka, chodabwitsa chomwe chimapangidwa ndi dongosolo la jets lomwe limatsutsana ndi kumvetsetsa kwachilengedwe kwa sayansi yamatsenga. Este mlendo zakuthambo, amene anachita chidwi gulu la sayansi, amanyamula ndi mndandanda wa makhalidwe apadera kwambiri kuti akatswiri ambiri amakayikira chiyambi chawo ndi chikhalidwe.

Ndime ya 3I / ATLAS idapereka zenera losowa komanso mwina losabwerezedwa kwa anthu, mwayi wabwino woti aletse njira yake. Seria zotheka kujambula chithunzi chapafupi, kusonkhanitsa zitsanzo zamtengo wapatali kapenanso kuyika kapisozi yodzaza ndi ukadaulo kapena mawonekedwe amoyo, pogwiritsa ntchito chinthucho ngati “hitchhiker” kulowetsa mlengalenga mothamanga kwambiri kuposa ma roketi athu othamanga kwambiri. Komabe, mwayi wapaderawu unatayika, ndipo 3I / ATLAS tsopano ikubwerera, kutenga zinsinsi zake.

Kuvuta kugwiritsa ntchito nthawiyi kukuwonetsa kufunikira kofulumira kuwongolera momwe tingayankhire pazochitika zosayembekezereka zakuthambo. Dada kuchepa kwa katundu wa 3I/ATLAS, sizikudziwika kuti mwayi wina wofananawo udzapezeka liti. Asayansi akudandaula chifukwa cha kuchokako, pozindikira kuti kuyenda ndi kufufuza kwapakati pa nyenyezi kudakali koyambirira.

Ulendo wa 3I/ATLAS ndi mwayi wosowa

Mayendedwe a 3I/ATLAS, m’njira yobwerera m’mbuyo zosakwana madigiri 5 kuchokera ku ndege ya ecliptic, adakonza zochitika zomwe sizinachitikepo zantchito yodutsa. Especialistas mu astrophysics ikuwonetsa kuti kukwera kopanda mphamvu yokoka komwe kumawonedwa, koyendetsedwa ndi dongosolo lodabwitsa la jets, chinali kale chisonyezero chakuti ichi sichinali comet wamba. Kusowa kwa ntchito yomwe inakonzedwa kuti iphunzire mozama chinthucho kumayimira kutaya kwakukulu pakupititsa patsogolo chidziwitso cha mapangidwe a interstellar ndi maulendo.

Kukumana kwa 3I/ATLAS ndi Júpiter mu 2026 kudzasintha kwambiri asanatsanzikane. Anthu a zakuthambo tsopano akuyang’ana deta yomwe yasonkhanitsidwa kutali kuti ayese kumvetsetsa zovuta zomwe chinthucho chinawonetsera. Kulingalira zomwe zidatayika kumathandizira kukonza mapulani amtsogolo ndikugwiritsa ntchito luso lofufuza zakuthambo.

Kusagwirizana kwa bajeti ndi zoyambira zosamvetsetseka

Choyambirira cha 3I/ATLAS anomalies chagona pakusiyana kwakukulu kwa bajeti. Kuzama kwa pachimake, makilomita 2.6, pamodzi ndi kuchuluka kwa chiwerengero cha makolo ake, kumaposa maulamuliro angapo a ukulu wa nkhokwe ya mapulaneti ozungulira nyenyezi zotsika zitsulo. Tal mafunso osagwirizana ndi malingaliro okhazikika okhudza mapangidwe achilengedwe a nyenyezi zakuthambo.

Zodabwitsa za geometric zowoneka

Zinthu zingapo za geometric za 3I/ATLAS zasokoneza ofufuza. Sua retrograde trajectory inalumikizidwa ndi maplaneti ozungulira mapulaneti athu ozungulira mapulaneti olondola modabwitsa ndi madigiri 5, kuthekera kwa 0.2% yokha. Kupendekeka kwa Essa ndikosiyana kwambiri ndi kusaloweza bwino kwa ma degree 60 a disk ya Via Láctea poyerekeza ndi kadamsana, zomwe zapangitsa ena kuganiza za njira yomwe angakonzekere.

Nthawi yofika ya 3I/ATLAS ikuwoneka kuti idasinthidwa kuti ifike pamtunda wochepera wa Marte ndi Júpiter, motsatana, ndipo inali yosazindikirika kuchokera ku Terra panthawi yake. Além mwa izi, mtunda wake wa perijove ndi Júpiter mu 2026 ndi makilomita 53.6 miliyoni, pafupi kwambiri ndi Júpiter’s phiri radius ya makilomita 53.5 miliyoni.

Kuwunikidwa kwa zithunzi za Telescópio Espacial Hubble kuyambira pa Julayi 21, 2025, zidawululira mchira wa pre-perihelion ngati mawonekedwe a jet yolowera ku Sol, kutalika kwake pafupifupi kuwirikiza kakhumi kuposa kukula kwake. Nenhum comet yodziwika bwino yachilengedwe idapereka izi.

Kuzungulira koyambirira kwa 3I/ATLAS kunalumikizidwa ndi njira ya Sol mkati mwa madigiri 8 olowera mu solar system, ndikuthekera kwa 0.5%.

Kuzungulira kwa ndege ya pre-perihelion antitail oscillation, yomwe idanenedwa mu Julayi ndi Ogasiti 2025, idafuna kuti maziko a jet azikhala ndi madigiri 8 poyang’ana Sol, komanso kuthekera kwa 0.5%.

Kukhalapo kwa ndege yodziwika bwino ya antitail pakutuluka kwa dzuŵa kumafuna zochitika zofanana zomwezo pafupi ndi mtengo wina. Kuthekera kwa jeti yonyezimira kumawoneka ngati antitail molunjika ku Sol isanakwane ndi pambuyo pa perihelion ndizovuta.

Mtsinje wa post-perihelion anti-tail jet launch base umakhala kumbali ya usiku wa chinthucho chisanachitike perihelion, ndipo pre-perihelion anti-tail jet base tsopano ili kumbali ya usiku. Tal kufunikira kwa kutchinjiriza kwamafuta ndikovuta kukwaniritsidwa ndi comet yachilengedwe.

Kupatuka kwa 16-degree gravitational pa perihelion ndikofanana ndendende kuwirikiza kawiri kotsegulira kwa antitail pamaso pa perihelion, mwangozi zomwe zimalola kubadwa kwa jet yozungulira.

Pa Januware 22, 2026, 3I/ATLAS idalumikizana ndi Sol-Terra axis ndi kulondola kwa madigiri 0.69, kupangitsa kuti malo ake a antitail akhale padziko lapansi.

Ma signature omwe akuwonetsa ukadaulo wapamwamba

Zina mwa zolakwikazo zikuwonetsa kuthekera kwa chiyambi chaukadaulo, zomwe zimadzetsa mkangano pakati pa asayansi. 3I/ATLAS idafika kuchokera mbali yomwe imagwirizana ndi “Wow!” chizindikiro cha wailesi. mkati mwa madigiri 9, ndi kuthekera kwa 0.6%. Essa zinangochitika mwangozi, ngakhale zitha kukhala zamwayi, zimalimbikitsa malingaliro okhudzana ndi kulumikizana zakuthambo komanso kuthekera kwaukadaulo wachilendo.

Kukonza zithunzi 40 za Telescópio Espacial Hubble, zosonkhanitsidwa pakati pa Novembala 2025 ndi February 2026, pogwiritsa ntchito fyuluta ya Larson-Sekanina, zidawululira kachitidwe ka ma minijets atatu olekanitsidwa ndi madigiri 120. Kufanana kumadzutsa funso: kodi ma jets amenewa angakhale chifukwa cha kusungunuka kwa matumba a ayezi mu thanthwe kapena kuwongolera kwaukadaulo? Além Komanso, kukwera kopanda mphamvu yokoka kwa 3I/ATLAS sikunalunjikidwe kutali ndi Sol, koma kunali ndi gawo lalikulu la mbali, lomwe limapatuka ku zitsanzo zomwe zimayembekezeredwa kwa comets zachilengedwe.

Comppositional anomalies amatsutsa zitsanzo

Kupangidwa kwa 3I/ATLAS kumaperekanso mawonekedwe achilendo. Antes kuchokera ku perihelion, mpweya wa mpweya womwe unazungulira malowo unali ndi faifi tambala wochuluka kuposa chitsulo, mofanana ndi ma aloyi a faifi tambala opangidwa ndi mafakitale. Chiyerekezo cha faifi tambala ku cyanide chinali chokwera kwambiri kuposa cha nyenyezi zikwizikwi zodziwika bwino, kuphatikiza 2I/Borisov, kutanthauza kuti pali mankhwala kunja kwa mulingo woyembekezeredwa wa zinthu zachilengedwe.

Antitail idalowa mamailosi mazana masauzande kudzera mumphepo yadzuwa ndi cheza chadzuwa, zomwe zimafuna kuti tinthu tating’onoting’ono tizikhala tokulirapo kuposa tinthu tating’ono tating’ono tating’onoting’ono ta fumbi la interstellar kuti tisayimitsidwe. Contudo, ngati tinthu tating’onoting’ono toposa millimeter, titha kunyamula kuchuluka kosasinthika kuti tifotokoze 99% ya kuwala kwa dzuwa komwe kumawonedwa ndi Hubble.

Zambiri zochokera kumalo owonera mlengalenga za SPHEREx zidawonetsa kukhalapo kwa zidutswa za ayezi mozungulira 3I/ATLAS isanafike perihelion (Ogasiti 2025), koma siginecha ya ayeziyo idasowa pambuyo pa perihelion (December 2025). M’malo mwawo, mamolekyu ochuluka a organic mu gawo la gasi, monga CH3OH, H2CO, CH4 ndi C2H6, adapezeka, pamodzi ndi kuwonjezeka kwa 20 pakupanga madzi. Para kupulumuka kuphulika kwa kunyezimira kwa cosmic mkati mwa zaka mabiliyoni a ulendo wapakati pa nyenyezi, mamolekyuwa amayenera kukwiriridwa pansi pa chinthu chokhuthala, pafupifupi mamita 10 kuya kwake.

Kuchuluka kwa isotopic kwa haidrojeni (D/H) ndi kaboni (12C/13C) ndizosiyana kwambiri ndi za Sistema Solar comets. Isso ikusonyeza malo obadwirako osowa ndi kutentha kozizira kochepera 30 digiri Kelvin ndi kutsika kwachitsulo, kuonjezeranso kusanjikiza kwina kwa chiyambi chake.

Umboni wa interstellar biosignature yotheka

Kusakhazikika kwa methane (CH4) kuli pakati pa carbon dioxide (CO2) ndi carbon monoxide (CO). Contudo, methane anapezeka mu mpweya wozungulira 3I/ATLAS pokhapokha perihelion, pamene CO2 ndi CO anapezeka kale kwambiri. Este chinsinsi chikuwonetsa kupangidwa kwapadera kwapakati.

Methane ndi mamolekyu ena achilengedwe amadziwika kuti ndi biomarkers, zomwe zimatsogolera ku funso lochititsa chidwi: kodi 3I/ATLAS ili ndi moyo? Essa kuthekera kumakweza kuchuluka kwachinsinsi komanso kufunikira kwa kafukufuku wam’tsogolo muzinthu zapakati pa nyenyezi, kusintha 3I/ATLAS kuchokera ku comet wamba kukhala chonyamulira chazachilengedwe kuchokera ku nyenyezi ina.

Makhalidwe a thupi omwe sanachitikepo

3I/ATLAS imasiyanitsidwa ndi zinthu zina zodziwika zapakati pa nyenyezi ndi mawonekedwe ake. Seu nyukiliyasi ndi yayikulu kuposa ya 1I/`Oumuamua ndi 2I/Borisov, ndipo imayenda mwachangu kuposa onse awiri. Essas Zina zimapangitsa kuti ikhale yochititsa chidwi kwambiri kuposa zitsanzo zam’mbuyomu za alendo ochokera kunja kwa dongosolo lathu.

Kuphatikiza apo, comet 3I/ATLAS imawonetsa polarization yoyipa kwambiri, yomwe sinachitikepo kwa comet iliyonse yodziwika, kuphatikiza 2I/Borisov. Essa polarization yachilendo ingakhale yolumikizidwa ndi anti-mchira wa atypical. Próximo pa perihelion, 3I/ATLAS inawala mofulumira kuposa comet ina iliyonse yodziwika ndipo inali ndi mtundu wa bluer kuposa Sol yokha, zomwe zimathandizira pamndandanda wazinthu zake zokha.

Zofunikira pakufufuza kwasayansi

Potengera izi 22 anomalies, zenizeni za 3I/ATLAS zikadali chinsinsi chachikulu. Ngakhale Mesmo ndi comet yachilengedwe, pali mbali zofunika kwambiri za thupi lake komanso malo ake obadwira zomwe asayansi sangazimvetse. Muitas ya zolakwika, monga kuyandikira kwake pafupi ndi kadamsana kapena kulumikizana ndi “Wow!” chizindikiro, nthawi zambiri amatengedwa ngati mwangozi. Komabe, ena, monga kusagwirizana kwa misala, ndege yodziwika bwino yolimbana ndi mchira kapena mawonekedwe ofananirako a jet, amafuna kufotokozera motengera zitsanzo zakuthupi zomwe sizilipo kapena sizili zokwanira.

Ndizosavuta kuyika 3I/ATLAS ngati nyenyezi yachilengedwe ndikunyalanyaza izi. Komabe, ndi udindo wa gulu la asayansi ndi mabungwe monga NASA kuzindikira kukhalapo kwa zovuta zosadziwika bwino, m’malo mobisala chifukwa cha kudzikuza kwa ukatswiri ndikuwaiwalitsa. Chinthu cha Este, chomwe chimayikidwa pamlingo wocheperako pang’ono kuposa 1I/`Oumuamua, chomwe sichinawonetse zochitika zamatsenga, zikuwonetsa kuti sayansi ndi ulendo wopitilira kuphunzira ndi kupeza, pomwe chithunzi chilichonse ndi mwayi wokulitsa kumvetsetsa kwathu chilengedwe.