Zithunzi zatsopano zojambulidwa ndi zida zowonera Earth zikuwonetsa zambiri zomwe sizinachitikepo za interstellar comet 3I/ATLAS. Zithunzi zaposachedwa kwambiri zikuwonetsa kuti thupi lakumwamba limakhalabe logwira ntchito, ngakhale patatha milungu ingapo kudutsa perihelion, malo omwe ali pafupi kwambiri ndi Sol. Zolemba zowoneka zikuwonetsa chinthucho ndi chikomokere chodziwika bwino komanso mchira wotalikirana, zochitika zomwe zimayendetsedwa mwachindunji ndi kutentha kwadzuwa, komwe kumagwira ntchito potulutsa mpweya ndi fumbi lamlengalenga.
3I/ATLAS imatchulidwa kuti ndi mlendo wachitatu woyambira pakati pa nyenyezi yemwe adapezekapo akuwoloka Sistema Solar, kutsatira njira ya hyperbolic pa liwiro la makilomita 221,000 pa ola. Pesquisadores imasonyeza kuti chinthucho chimachokera ku nyenyezi ina, atadutsa mumlengalenga kwa zaka mabiliyoni ambiri asanalandidwe ndi Terra’s observation instruments. Especialistas yochokera ku mabungwe angapo a zakuthambo amasunga mosamala mosamala kuti amvetsetse momwe zinthu zakuthambo zimapangidwira, zomwe zimapereka mikhalidwe yosiyana kwambiri ndi nyenyezi zomwe zimapangidwa m’dera lathu la zakuthambo.
Zomwe zimasindikizidwa m’magalasi apadera a sayansi zimatsimikizira kulimbikira kwa kamangidwe ka comet, zotsutsana ndi zomwe poyamba zinkayembekeza kutayika kowala mofulumira pambuyo pokumana ndi dzuwa. Gulu la akatswiri a zakuthambo lagwiritsa ntchito deta iyi kudyetsa masamu a masamu omwe amafotokoza kusintha kwa matupi oyendayenda m’chilengedwe. Potengera kusanthula koyambirira kwa zithunzi zaposachedwa kwambiri, asayansi amawunikira mfundo zazikuluzikulu zokhuza momwe chinthucho chimagwirira ntchito m’malo opanda kanthu.
– Mchira woonda wa comet umayendetsedwa ndendende ndi mphepo yadzuwa, tinthu tating’ono ta ionized timatulutsidwa pa liwiro lalikulu kwambiri.
– Kukomoka kwa asymmetric komwe kumawonedwa muzojambula kukuwonetsa kutulutsa kodabwitsa komanso kosalekeza kwa zinthu mu gawo la post-perihelion.
– Zowonera padziko lonse lapansi zomwe zimagwirizanitsidwa zimapereka kuchuluka kwa data pakuwongolera mitundu ya interstellar dynamics.
Zithunzi zochokera ku Caribe
Katswiri wa zakuthambo Efrain Morales, yemwe amagwira ntchito pamalo owonera pa Aguadilla, adapeza zithunzi zowoneka bwino za comet usiku, pogwiritsa ntchito zida zongojambula zakuthambo zakuthambo. Zithunzizi zikuwonetsa mchira wochepa thupi komanso wodziwika bwino kwambiri wa chinthucho, chotsatira chachindunji cha kuyanjana ndi mphepo yadzuwa, yomwe imachita kukankhira tinthu tating’ono ta ionized kutali ndi pakatikati pamiyala.
Kujambula zithunzi kunachitika panthawi yofunikira kwambiri zakuthambo, ndendende pamene comet inali kuchoka ku Sol ndipo inali pa mtunda wa makilomita 190 miliyoni kuchokera ku Terra. Essa malo enieni a geometric amalola mawonekedwe amwayi am’mawa a thupi lakumwamba, lopangidwa motsutsana ndi maziko a nyenyezi mu kuwundana kwa Virgem.
Asymmetric coma ndi kusanthula kwapakati
Mapangidwe asymmetric a coma, owululidwa momveka bwino muzithunzi zomwe zakonzedwa, zikuwonetsa kutayika kwachangu kwazinthu zamapangidwe. Deta ikuwonetsa kuti mpweya ndi fumbi zimatulutsidwa pamitengo yokwera kwambiri kuposa yomwe idalembedwa ndi alendo am’mbuyomu, monga comet 2I/Borisov, yomwe idawonedwa zaka zapitazo. Essa sublimation mlingo amapereka zidziwitso za kachulukidwe ndi fragility wa chinthu kutumphuka akunja.
Akatswiri a zakuthambo omwe akutenga nawo gawo pazowunikira kuti 3I/ATLAS core imakhala ndi mulingo wokhazikika wowala. Esse khalidwe ndi losiyana kwambiri ndi kufowokeka kofulumira ndi kupasuka komwe kumakhala kofanana ndi zinthu zapakati pa nyenyezi pamene zimakhudzidwa ndi kutentha ndi mphamvu yokoka ya Sol yathu.
Miyezo yoyambirira yopangidwa ndi zida zotsogola ikuwonetsa kuti pachimake chake chimakhala pakati pa 5 ndi 11 kilomita. Kapangidwe kakemikolo, kowunikiridwa kudzera mu zowonera zakuthambo ndi zowonera zakuthambo monga Hubble ndi James Webb, zimavumbula malo okhala ndi mpweya wowuma wowuma ndi madzi.
Kuyang’anira ndi mabungwe apadziko lonse lapansi
Projeto Telescópio Virtual, yochokera ku Itália, inatha kulemba ndime ya 3I / ATLAS molondola kwambiri, kusonyeza mchira wopapatiza wa ionic wopangidwa ndi kuyanjana kwa cheza cha ultraviolet ndi mpweya wotulutsidwa. Essa dongosolo enieni aumbike pamene poizoniyu dzuwa ionizes lotayirira particles, facilitates makina kukankha ndi mphamvu ya dzuwa mphepo.
Pa América ya Sul, zowonera zazikulu zomwe zidayikidwa pa Chile, monga Gemini Sul, zidalozeranso magalasi awo kwa mlendo wapakati. Zithunzi zojambulidwa ndi malowa zidavumbulutsa chikomokere chokulirapo chomwe chimafika kutalika kwa makilomita oposa 56, kuwonetsa gawo lalikulu la mphamvu ya mpweya womwe watulutsidwa.
Agência Espacial Europeia idakonza zogwiritsa ntchito masensa a JUICE mission kuti asonkhanitse zambiri za telemetry kuchokera ku comet pakadutsa milungu ingapo. Cholinga chake ndikutenga mwayi pa malo omwe kafukufukuyu ali nawo mumlengalenga kuti apeze ngodya zowonera zomwe sizingatheke kuchokera padziko lapansi.
Nthawi yomweyo, oyang’anira mlengalenga a China adagwiritsa ntchito telesikopu ya Tianwen-1 kuti apeze matsatidwe azithunzi za chinthucho. Zojambulazo zidatengedwa pomwe comet inali pa mtunda wa makilomita 30 miliyoni kuchokera pa kafukufukuyu, ndikuwonjezera chidziwitso china pakuwunika kwapadziko lonse lapansi.
Chinthu khalidwe pambuyo perihelion
Ikafika ku perihelion, comet idakhalabe ndi mpweya wochuluka wa jets wa fumbi ndi mpweya, zochitika zomwe zidawoneka bwino pazithunzi zojambulidwa ndi Telescópio Gêmeo za Dois Metros, zomwe zili pa Espanha. Miyezo ikuwonetsa kuti mchira wa chinthucho wakula mpaka kutalika kwa makilomita mamiliyoni atatu. Esse kuwonjezeka kwakukulu ndi chizindikiro chowonekera cha geometry ya orbital yomwe imasintha nthawi zonse, zomwe zimapangitsa kuti thupi lakumwamba liwonekere pang’onopang’ono m’mwamba m’mawa kwa owonera omwe ali ndi ma telescopes apakati. Kutentha kwa mkati kumapitirizabe kuphwanya matumba a madzi oundana, zomwe zimapangitsa kuti ntchito zakunja zitheke.
Zolemba zowonjezera zomwe zimapezedwa ndi masensa a Mars Reconnaissance Orbiter probe zimasonyeza mapangidwe a halo yaikulu ya gasi ndi fumbi kuzungulira phata lolimba panthawi ya comet kudutsa pafupi ndi Marte’s orbit. Kugwiritsa ntchito ma satellites omwe ali pa mapulaneti ena mu Sistema Solar kumalola asayansi kuwongolera zida zawo potengera kusokoneza kwa mumlengalenga wa Martian komanso ma radiation adzuwa apafupi. Essa ma triangulation a data pakati pa Terra, Marte ndi ma probe odutsa amapereka chidziwitso cha mbali zitatu cha kuchuluka kwa comet ya kutayika kwakukulu pamene ikubwerera kumalo akuya.
Kutulutsidwa kwa zithunzi zomwe sizinawonekere ndi mabungwe a zakuthambo
North America space agency inakonza zochitika zaukadaulo pa Centro ya Voo Espacial Goddard, yomwe ili mu Zithunzi, zomwe zidajambulidwa kwa milungu ingapo, zikuwonetsa comet ikuyenda pamtunda wapakati pa 231 ndi 235 miliyoni mailosi kuchokera ku Terra, ndi pulaneti Marte ikuwonekera pafupi ndi malo otakata.- Zida zoyendera za Lucy, zomwe zidapangidwa kuti ziphunzire za Trojan asteroids, zidasinthidwa kwakanthawi kuti zilembe chinthu chapakati pa nyenyezi. Gulu la mainjiniya linaunjika zithunzi zambiri zotsatizana kuti ziwonetse kutalika kwafupi kwa mchira kumanja kwa phata. Essa Mgwirizano wapakati pa magawo osiyanasiyana ofufuza zakuthambo ukuwonetsa kuthekera kosinthira zinthu zomwe zili munjira kuti zilembe zochitika zanthawi yochepa komanso zazifupi zakuthambo, kukulitsa kubwereranso kwasayansi kwa mautumwi omwe akuchitika kale.
Chiyambi mu kachitidwe ka nyenyezi zakale
Kafukufuku watsatanetsatane wa 3I/ATLAS amapatsa ofufuza chidziwitso chofunikira pakupanga mapangidwe a nyenyezi zakale, ndikuyerekeza kuti zinthu za comet zitha kupangidwa kale Sistema Solar yokha mpaka zaka 8 biliyoni. Kuyang’ana kwa Spectroscopic kumatsimikizira kusakhalapo kwa siginecha zaukadaulo, kutsimikizira motsimikizika gulu lake ngati gulu lakumwamba lochokera mwachilengedwe.
Kutsata mosalekeza ndi njira yapansi
Kuwerengera kwa orbital kukuwonetsa kuti njira yoyandikira kwambiri ya comet ku Terra idzachitika mu theka lachiwiri la December, pamtunda wotetezeka wa makilomita 269 miliyoni. Mabungwe a zakuthambo amatsimikizira kuti palibe ngozi yowombana, pomwe ma telesikopu oyambira pansi akupitilizabe kutsatira chinthu chomwe chimasunga kuwala kwa ukulu wapakati pa 7 ndi 8.
Maulendo a mlengalenga apitiliza kupereka mawonekedwe atatu a chikomokere ndi mchira m’miyezi ingapo ikubwerayi. Todo kuchuluka kwa deta yomwe yasonkhanitsidwa imakhala ngati maziko othandizira chenjezo lothandizira ndikulondolera zinthu zapafupi zomwe zidakonzedwa ndi network yapadziko lonse lapansi yoteteza mapulaneti, ntchito zikuyenera kupitilira mpaka kumayambiriro kwa chaka chamawa.
