Sechaba sa Mamosleme lefatšeng ka bophara se fumane netefatso ea semmuso ea letsatsi la Eid al-Fitr, 2026. Boikemisetso bo entsoe ke bashebelli ba khoeli ho Arábia Saudita, bao matla a bona a tsejoang haholo har’a lichaba tse fapaneng tsa Mamosleme lefatšeng ka bophara.
Qalong, ho ne ho lebelletsoe hore Eid al-Fitr e ka etsahala ka Labone, la 19 Hlakubele kapa Labohlano la 20 Hlakubele. Contudo, moetlo oa Maislamo o laela hore ho bonoa ha khoeli e holimo, e tsejoang e le “khoeli ea Shawwal”, ke eona ntlha ea bohlokoa ea ho lokisa letsatsi. Ho hloleha ho bona khoeli bosiung ba pele ho netefalitse ho qala ha matsatsi a phomolo letsatsing le hlahlamang.
Phatlalatso ena e letetsoe ke Mamosleme a ka bang libilione tse peli bao, ka mor’a khoeli ea ho itima lijo, lithapelo le boinehelo ba moea nakong ea Ramadã, ba itokisetsa nako e ‘ngoe ea mekete le ea bohlokoa ka ho fetisisa almanakeng ea Boislamo. Ho its’etleha ho Arábia Saudita bakeng sa netefatso ena ho totobatsa bonngoe le ho bolokoa ha litšebeletso tse arolelanoang ke limilione tsa balumeli.
Netefatso ea semmuso le moetlo oa ho shebella khoeli
Arábia Saudita e bapala karolo ea bohlokoa ho khetholla matsatsi a Maislamo ka lebaka la sebaka sa eona le boteng ba bashebelli ba koetlisitsoeng ba khoeli. Estes litsebi li na le boikarabelo ba ho beha leihlo leholimo le ho bona khoeli e nyenyane e bontšang ho fela ha Ramadã le ho qala ha khoeli ea Shawwal, khoeli ea leshome ea almanaka ea Maislamo Hijri.
Netefatso ea hore khoeli ea Shawwal ha e ea bonoa joalo ka ha ho ne ho lebelletsoe ka la 19 Hlakubele e lebisitse ho netefatsong ea la 20 Hlakubele joalo ka letsatsi la pele la Eid al-Fitr. Ts’ebetso ea Este e totobatsa bohlokoa ba moetlo oa bolepi ba linaleli ba Maislamo le mahlale ho tataisa litloaelo tsa letsatsi le selemo tsa bolumeli tsa sechaba sa lefats’e.
Ho utloisisa Eid al-Fitr al-Fitr ho almanaka ea Islamic
Eid al-Fitr, e tsejoang e le “mokete oa ho itima lijo”, ke matsatsi a pele a matsatsi a mabeli a phomolo a ketekoang selemo le selemo ke Mamosleme. Ho fapana le lik’halendara tsa letsatsi, matsatsi a Maislamo a ipapisitse le potoloho ea khoeli, e leng se etsang hore Eid le Ramadã li etsahale matsatsi a ka bang 11 pejana selemo se seng le se seng. Esta phetoho e sa khaotseng e bolela hore le hoja Eid e lula e le letsatsing la pele la Shawwal, letsatsi la eona almanakeng ea Gregorian le lula le fetoha. Mokete o moholo o nka letsatsi le le leng, empa malapa a mangata a atolosa mekete ho fihlela matsatsi a mararo, a bokella beng ka eena le metsoalle bakeng sa lijo le ho fapanyetsana limpho.
Moelelo oa etymological le mokhoa oa ho bitsoa ha Eid
Lentsoe “Eid” ka Searabia le fetolela “mokete” kapa “mokete”, ha “Fitr” e bolela “ho qeta ho itima lijo”. Assim, “Eid al-Fitr” e keteka pheletso ya nako ya Ramadã ya ho itima dijo. Mabitso a nepahetseng a “Eid” a ka bapisoa le lentsoe “feed” ka Senyesemane, ntle le “f”. Leha ho le joalo, ka Searabia (عيد), mokhoa oa ho bitsoa oa ho bitsa o kenyelletsa liluma-‘moho tsa guttural, tse ts’oanang le “ayid”, ka molumo oa pele o tsoang mokokotlong oa ‘metso.
Eid Meetlo le Mekete ea Lefatše Lohle
Ka letsatsi la Eid al-Fitr, Mamosleme a latela lithuto tsa Profeta Muhammad, tse tsejoang ka “Sunnah”, e leng mekhoa e khothaletsoang. Ke letsatsi la thabo e kholo le selallo, moo ho itima lijo ho thibetsoeng, ho tšoaea phetoho ho tloha nakong ea ho hloka ho ea moketeng.
Eid Mesong e qala ka matjeke, ka ho lokisoa ha lijo tse khethehileng le ho apesa liaparo tse ntle ka ho fetisisa ho kenya letsoho lithapelong tsa sechaba tsa mamosleme. Malapa aa bokana, a arolelana lijo le ho lumelisana, maqhama a matlafatsang a bonngoe le teboho.
Le hoja meetlo e ka ’na ea fapana hanyenyane pakeng tsa linaha le litso tse sa tšoaneng, moea oa ho fana ka seatla se bulehileng le oa thabo ke oa bokahohle. Crianças hangata e fumana limpho le chelete, tse tsejoang e le “Eidi”, e leng se etsang hore letsatsi le be le khethehileng le ho feta ho bana ba banyenyane.
Litokisetso le litebello tsa sechaba sa Mamosleme
Ho hloka bonnete mabapi le letsatsi le tobileng la Eid al-Fitr ho fihlela bosiung ba pele ho ka hlahisa maemo a tebello, ka linako tse ling, mathata a sebetsang. Pessoas ba hlokang ho kopa matsatsi a phomolo mosebetsing, mohlala, hangata ba hloka ho emela netefatso ea khoeli e kholo ho etsa likopo tsa bona semmuso, ba na le thabo ea ho emela le leng la matsatsi a maholo a mokete Islã.
Tebello ha e felle feela ka letsatsi, empa hape le litokisetsong tsa mekete. Matlo aa hloekisoa le ho khabisoa, ho lokisoa lipompong le lijana tsa setso, ’me malapa a lokisetsa maeto le liboka. Ke nako ea bonngoe, moo ba bangata le bona ba inehelang mesebetsing ea lithuso, ho tiisa hore ba futsanehileng le bona ba ka keteka letsatsi la phomolo.
Papiso le Eid al-Adha
Ho phaella ho Eid al-Fitr, almanaka ea Maislamo e na le matsatsi a phomolo a mang a maholo, Eid al-Adha, kapa “Mokete oa Sacrifício”. Este motsotsoana Eid e ketekoa ka letsatsi la leshome la khoeli ea Maislamo ea Dhu al-Hijjah, ho tšoaea pheletso ea leeto la selemo le selemo la ho ea Meca (Hajj).
Bakeng sa selemo sa 2026, Eid al-Adha e reretsoe ho qala mantsiboeeng a la 26 Motšeanong ho fela mantsiboeeng a la 27 Motšeanong. Ambos ho isa Eids ke linako tsa bohlokoa bo tebileng ba bolumeli le setso, ho kopanya Mamoseleme moketeng le boinehelong.
Ho shebisisa khoeli e thoathoang: tšiea ea bolumeli
Ho tseba matsatsi a Boislamo ka ho ela hloko khoeli e holimo, eo hape e tsejoang e le hilal, ke mokhoa oa khale o thehiloeng tumelong. Mokhoa oa Este o hokahanya sechaba sa Mamosleme ka kotloloho le lipotoloho tsa tlhaho le moetlo oa boprofeta, ho theha khokahano e bonahalang le tlhaho le tšenolo ea bomolimo.
Bashebelli ba khoeli, hangata e le litsebi tsa bolumeli le litsebi tsa linaleli tse sa tloaelehang, li sebelisa tsebo ea saense le ea bolumeli bakeng sa mesebetsi ea bona. Ho nepahala ha tlhokomeliso ho bohlokoa, kaha ha e laele qaleho ea Eid, empa hape e hlalosa pheletso ea ho itima lijo le ho qaleha ha khoeli e ncha ea Maislamo, e amang batho ba limilione letsatsi le letsatsi.
Ha khoeli ea Shawwal e bonoa, litaba li ata kapele, li hlahisa leqhubu la phomolo le thabo. Essa netefatso e kopanetsoeng ke khopotso ea bonngoe ba Ummah (sechaba sa Mamosleme sa lefats’e) tumelong le litloaelong tsa bona. Ho letela khoeli e thoathoang, ka bohona, ke ketso ea mamello le ho tšepa tokisetso ea bomolimo, e fellang ka nako ea thabo e khōlō le teboho.
Qetello ea Ramadã: nako ea boitelo le ho thuisa
Ramadã ke khoeli ea boinehelo bo matla, e khetholloang ka ho itima lijo letsatsi le leng le le leng ho tloha mafube ho isa ha letsatsi le likela, ho itima lijo le lino, le ho tsepamisa maikutlo ho thapelo, lithuso, le ho bala Alcorão. Ke nako ea ho itaea le ho itlhoekisa moeeng, moo Mamosleme a batlang ho ba haufi le Deus.
Ho koaloa ha Ramadã ka Eid al-Fitr ha se pheletso ea ho itima lijo feela, empa ke pheletso ea khoeli ea sehlabelo le ho thuisa. Ka hona, mekete ena ke moputso le kananelo bakeng sa boinehelo bo bontšitsoeng ho pholletsa le nako, e tšoantšetsang nchafatso le tšepo bakeng sa selemo se qalang almanakeng ea Boislamo. Lithapelo tsa Eid ke ntlha ea mantlha, moo sechaba se kopanang ho leboha le ho batla mahlohonolo, ho tiisa boleng ba bonngoe le tumelo.
