Awò awọ̀nàjíjìn aaye Euclides ti gbasilẹ oruka toje ti Einstein ni ayika galaxy NGC 6505, ti o wa ni iwọn 590 milionu ọdun ina lati Terra. Esse lasan nwaye nigbati gbigbona ti galaxy nla kan yi imọlẹ ina lati nkan ti o jinna diẹ sii, ti o ṣẹda Circle ti ina ti o fẹrẹ to pipe. Aworan naa farahan lakoko awọn idanwo akọkọ ti iṣẹ apinfunni naa, ti a ṣe ifilọlẹ ni ọdun 2023, ati pe o duro fun oruka pipe akọkọ ti a ṣe akiyesi ni galaxy kan ninu katalogi NGC.
galaxy orisun ina jẹ isunmọ 4.4 bilionu awọn ọdun ina, pẹlu titete deede laarin oluwoye, lẹnsi ati orisun ti o ngbanilaaye fun didasilẹ iwọn didun. Ipa Esse ṣe afihan ni iṣe ilana Albert Einstein ti isọdọmọ gbogbogbo, ti a dabaa ni ọdun 1915, eyiti o ṣapejuwe agbara walẹ bi ìsépo ti akoko aaye. Wiwa naa jẹrisi awọn asọtẹlẹ igba pipẹ pẹlu data ipinnu giga ti o gba nipasẹ ohun elo opitika ati awọn kamẹra infurarẹẹdi.
- galaxy lensing NGC 6505 n ṣiṣẹ bi lẹnsi gravitational to lagbara.
- Ina lati inu galaxy ti o jinna ti tẹ ati ki o pọ si ni aṣa ipin.
- Iṣẹlẹ naa ngbanilaaye fun awọn wiwọn deede ti apapọ ibi-ipin ti o kan.
Einstein Oruka Akiyesi Awọn alaye
Aworan ti o ya nipasẹ Euclides ṣe afihan oruka didan ni ayika aarin ti galaxy NGC 6505, pẹlu awọn alaye pẹlu halo stellar ti o gbooro ti lẹnsi. Essa isunmọtosi agba aye, ni awọn ofin gbogbo agbaye, jẹ ki awọn itupalẹ ti a ti tunṣe diẹ sii ju awọn ọran ti o jinna lọ. Awọn onimo ijinlẹ sayensi Equipes ṣe atupale data naa pẹlu awọn awoṣe ti o ṣajọpọ pinpin awọn irawọ ti o han ati awọn ipa agbara walẹ lapapọ.
Imudara pipe ti o fẹrẹẹ laarin awọn nkan naa ṣe agbejade oruka afọwọṣe kan, nkan ti o ṣọwọn paapaa ni awọn akiyesi lẹnsi gravitational. Iwari akọkọ waye ni ọdun 2023, lakoko ipele isọdọtun ẹrọ imutobi, ati gba iwadi ijinle ti a tẹjade nigbamii. Ipinnu ti awọn kamẹra gba laaye lasan lati wo pẹlu alaye ti o tobi ju awọn aworan iṣaaju ti awọn nkan ti o jọra lọ.
💫🔭 Astrônomos ṣe awari iho dudu ti o jẹ iwọn 36 bilionu oorun ni Ferradura Cósmica
—Sputnik Brasil (@sputnik_brasil)Oṣu Kẹta Ọjọ 12, Ọdun 2025
Ferradura Cósmica jẹ oruka ti Einstein, eto ti o ni awọn galaxy iwaju ti o tobi pupọ ti o fi yi imọlẹ ti galaxy pada lẹhin rẹ.
Ni ọdun 2007 o jẹ…pic.twitter.com/U9KTS0iuXr
Ọrọ dudu ti a fihan nipasẹ lẹnsi gravitational
Awọn iwadi ti iwọn fihan pe nikan nipa 11% ti ibi-aarin ti galaxy NGC 6505 jẹ ọrọ dudu, pẹlu awọn irawọ ti o jẹ gaba lori agbegbe inu yii. Nas awọn agbegbe ita, idasi ti ọrọ dudu n pọ si ni pataki lati tọju eto naa papọ. Essa pinpin ṣe iranlọwọ fun atunṣe awọn awoṣe nipa bawo ni awọn irawọ ṣe n dagba ati ti dagbasoke ni akoko pupọ.
Ọrọ dudu kii ṣe itujade tabi tan imọlẹ ina, ṣugbọn wiwa rẹ ni a rii ni aiṣe-taara nipasẹ ipa walẹ ti o ṣe lori ina ati awọn ọpọ eniyan miiran. Ninu ọran ti oruka Einstein, ipa ìsépo naa ngbanilaaye lapapọ ibi-lẹnsi lati ṣe iṣiro ni deede, yiya sọtọ awọn paati ti o han ati alaihan. Awọn data Esses ṣe alabapin si Euclides ti iwọn-nla ti agbaye.
Apapọ awọn akiyesi opitika ati infurarẹẹdi nfunni awọn iwo ibaramu ti galaxy ati ipilẹ agba aye ti o daru. Pesquisadores lo algoridimu ati oye atọwọda lati ṣe idanimọ awọn oludije ti o jọra laarin awọn ọkẹ àìmọye ti awọn irawọ ti a ṣe akiyesi nipasẹ iṣẹ apinfunni naa.
Mission Euclides ati wa awọn lẹnsi walẹ
Idi pataki ti ẹrọ imutobi Euclides ni lati ṣe maapu pinpin awọn nkan ti o han ati dudu kọja diẹ sii ju idamẹta ti ọrun, ti n ṣakiyesi awọn ọkẹ àìmọye awọn irawọ ti o jinna. Awọn agbara Suas jẹ ki o ṣe awari ẹgbẹẹgbẹrun awọn ọna ṣiṣe lẹnsi gravitational lakoko awọn ọdun diẹ ti iṣẹ. Awọn ireti pẹlu idanimọ ti awọn dosinni ti awọn oruka pipe ati diẹ sii ju ọgọrun ẹgbẹrun awọn lẹnsi apa kan.
Awọn ilana idanimọ apẹrẹ ṣe ilana iwọn giga ti awọn aworan ti ipilẹṣẹ lojoojumọ. Oludije Cada ṣe itupalẹ alaye lati jẹrisi pe o duro fun ipa lẹnsi to lagbara tooto. Essa ọna eto n ṣe afikun katalogi ti awọn iṣẹlẹ ti o ṣe idanwo awọn ofin ti fisiksi lori awọn iwọn-aye.
Awọn ohun elo ijinle sayensi ti iṣẹlẹ ti a ṣe akiyesi
Iwọn Einstein n ṣiṣẹ bi ile-iwosan adayeba fun idanwo ifaramọ gbogbogbo lori awọn ijinna nla, pẹlu awọn wiwọn ti o ti ni ibamu pẹlu awọn asọtẹlẹ imọ-jinlẹ. Onínọmbà ti apẹrẹ ati iwọn oruka n pese data lori ibi-ipin ti o kan ati pinpin inu rẹ. Awọn abajade Esses ṣe atunṣe oye ti akopọ ti awọn irawọ nitosi ati ti o jinna.
Iṣẹ apinfunni naa tun ṣe iwadii agbara dudu, lodidi fun imudara imudara ti agbaye, nipasẹ awọn maapu onisẹpo mẹta ni idapo pẹlu awọn katalogi lẹnsi. Observações ati NGC 6505 ṣe alabapin si ijẹrisi boya awọn awoṣe lọwọlọwọ ti iṣelọpọ galaxy ṣe deede si awọn ẹya gidi ti a rii. Awọn isunmọtosi ti galaxy ngbanilaaye awọn ikẹkọ iwoye ibaramu pẹlu awọn ẹrọ imutobi ori ilẹ miiran.
Awari naa ṣe afihan ifamọ ti awọn ohun elo Euclides si awọn iyalẹnu arekereke ti ko ṣe akiyesi ni awọn akiyesi iṣaaju. Galáxias ti a ṣe akojọ diẹ sii ju ọgọrun ọdun sẹyin, bi NGC 6505, ṣe afihan awọn alaye titun nigbati a ṣe akiyesi pẹlu imọ-ẹrọ to ti ni ilọsiwaju. Itupalẹ data lilọsiwaju yẹ ki o ṣe idanimọ awọn ọran miiran ti o jọra ni awọn agbegbe ti a ya aworan nipasẹ iṣẹ apinfunni naa.
Awọn ireti ọjọ iwaju fun iṣawari agba aye
Euclides tẹsiwaju lati gba awọn aworan ti o ni agbara ti o gbooro si imọ nipa awọn ẹya alaihan ti agbaye. Iwari awọn oruka afikun ati awọn lẹnsi yoo gba awọn afiwera iṣiro lori igbohunsafẹfẹ ati awọn ohun-ini ti awọn titete toje wọnyi. Equipes awọn ile-iṣẹ agbaye ṣe ifowosowopo ni itumọ awọn abajade lati ṣe ilosiwaju awọn ibeere ipilẹ ni imọ-jinlẹ.
Awọn akiyesi ṣe afihan iye ti awọn iṣẹ apinfunni ti a ṣe igbẹhin si kikọ ẹkọ agbaye dudu, nibiti ọrọ alaihan ati agbara jẹ gaba lori iwọntunwọnsi lapapọ. Dados alaye ti o peye nipa pinpin pupọ ṣe iranlọwọ lati ṣe iyatọ laarin awọn oriṣiriṣi awọn awoṣe imọran ti a dabaa ni awọn ewadun. Ilọsiwaju ti iṣẹ apinfunni ṣe ileri awọn aworan tuntun ti o ṣe alekun panorama lọwọlọwọ ti aworawo.