Naukowcy pod kierownictwem Universidade z Auburn potwierdzili znaczącą obecność wody w obiekcie niebieskim zwanym 3I/ATLAS. Do odkrycia wykorzystano dane z Observatório Neil Gehrels Swift, Nasa, co oznacza ważny postęp w badaniu ciał spoza Układu Słonecznego. Obserwacje wskazują, że kometa stale uwalnia parę wodną, pomimo odległości od Sol.
Objętość wyrzuconego materiału jest imponująca, biorąc pod uwagę ilość zarejestrowaną przez instrumenty orbitalne. Kometa traci około 40 kilogramów wody na sekundę, a tempo, które naukowcy porównują do przepływu węża strażackiego pracującego przy maksymalnej wydajności. Intensywna aktywność Essa sugeruje skład bogaty w substancje lotne, zachowane podczas długiej podróży przez przestrzeń międzygwiezdną.
Identyfikacja nastąpiła na podstawie sygnatury widmowej grupy hydroksylowej, produktu ubocznego rozkładu cząsteczek wody pod wpływem światła słonecznego. Do uchwycenia tych sygnałów, które początkowo zarejestrowano w okresie od lipca do sierpnia 2025 r., niezbędny był sprzęt ultrafioletowy Swift. Szczegółowa analiza tych danych umożliwiła ilościowe określenie utraty masy i modelowanie zachowania jądra komety.
To trzeci obiekt międzygwiezdny, który przeleciał przez nasz układ, dając nową możliwość zrozumienia chemicznego zróżnicowania Galaktyki. Wykrycie wody przybliża charakterystykę 3I/ATLAS do komet powstałych w naszym sąsiedztwie planet, w przeciwieństwie do poprzednich gości, którzy prezentowali inny skład lub brak widocznej aktywności lotnej.
Różnice chemiczne między gośćmi międzygwiezdnymi
Analiza porównawcza trzech wykrytych już obiektów międzygwiazdowych ujawnia ogromną różnorodność w powstawaniu układów gwiazdowych. Pierwszy gość, 1I/’Oumuamua, nie wykazał żadnych dowodów na obecność wody ani znaczącej aktywności komety, zachowując się bardziej jak sucha, skalista asteroida podczas swojego przelotu.
Drugi obiekt, znany jako 2I/Borisov, wykazywał skład chemiczny zdominowany przez tlenek węgla, co wskazywało na jego powstawanie w bardzo zimnych obszarach pierwotnego układu. Já 3I/ATLAS wyróżnia się podobieństwem do lokalnych komet, co sugeruje, że zbiorniki wodne mogą występować powszechnie w innych układach planetarnych.
Różnice te dostarczają kluczowych wskazówek na temat środowisk, w których ciała te powstały miliony lat temu. Obecność nienaruszonych, lotnych lodów w 3I/ATLAS wskazuje, że obiektowi udało się uniknąć intensywnego promieniowania lub nadmiernego nagrzania podczas swojej samotnej podróży przez galaktykę, zanim został przechwycony przez grawitację słoneczną.
Zalety monitoringu orbitalnego
Wykrycie grupy hydroksylowej było możliwe jedynie dzięki strategicznemu położeniu teleskopu Swift nad atmosferą ziemską. Warstwa powietrza otaczająca Terra blokuje większość promieniowania ultrafioletowego, uniemożliwiając obserwatoriom naziemnym identyfikację słabych sygnatur chemicznych, takich jak te prezentowane przez tę kometę.
Zespół naukowy musiał ułożyć dziesiątki zdjęć wykonanych przy krótkim czasie ekspozycji, aby odsłonić chmurę gazu otaczającą jądro. Znajdujący się w obserwatorium instrument UVOT wykazał się czułością porównywalną ze znacznie większymi teleskopami naziemnymi, co okazało się niezbędnym narzędziem do szybkiego charakteryzowania nowych obiektów wchodzących do Układu Słonecznego.
Mechanizm uwalniający gaz
Aktywność 3I/ATLAS miała miejsce w obszarze przestrzeni, w którym większość komet w Układzie Słonecznym pozostaje nieaktywna. Odległość obiektu od Sol przeczy konwencjonalnym oczekiwaniom dotyczącym sublimacji powierzchniowego lodu i wymaga alternatywnych wyjaśnień obłoku gazu obserwowanego przez astronomów.
Model zaproponowany przez naukowców sugeruje, że z jądra głównego uwalniane są cząsteczki lodu i pyłu. Esses Mniejsze ziarna po wyizolowaniu nagrzewają się szybciej w słabym świetle słonecznym i uwalniają wykrytą parę wodną, utrzymując komę aktywną nawet z dala od strefy intensywnego ciepła.
Szybkość 40 kilogramów na sekundę uważa się za wysoką dla obiektu na tej pozycji orbitalnej. Isso wskazuje, że jądro komety jest niezwykle bogate w lód i że procesy erozji przestrzeni nie wyczerpały jej lotnych zasobów podczas podróży międzygwiazdowych.
Trajektoria i przyszłe obserwacje
Obiekt porusza się po orbicie hiperbolicznej, co potwierdza jego zewnętrzne pochodzenie i gwarantuje, że na stałe opuści Układ Słoneczny. Após osiąga najbliższy punkt Sol w październiku 2025 r. Jasność komety znacznie spadła, co utrudnia natychmiastowe śledzenie wizualne przez mniejsze teleskopy.
Astronomowie przewidują, że 3I/ATLAS stanie się ponownie widoczny dla wrażliwych instrumentów w połowie listopada 2026 r. Powrót Esse umożliwi nowe pomiary w celu sprawdzenia, jak ewoluowała aktywność komety po peryhelium i udoskonalenia danych na temat trasy jej wyjścia.
