Co to jest 3I/ATLAS? kometa spoza Układu Słonecznego przecina wewnętrzną orbitę po trajektorii hiperbolicznej
Kometa 3I/ATLAS została odkryta 1 lipca 2025 roku przez system teleskopów ATLAS w Chile finansowany ze środków Nasa. Astrônomos potwierdził swoje pochodzenie poza Sistema Solar poprzez orbitę hiperboliczną, która wskazuje trajektorię jednoprzebiegową bez przechwytywania grawitacyjnego przez Sol. Obiekt otrzymał oznaczenie „3I”, ponieważ jest trzecią odkrytą gwiazdą międzygwiazdową, po 1I/’Oumuamua w 2017 r. i 2I/Borisov w 2019 r.
Wstępne obserwacje wykazały aktywność komety, ze śpiączką i ogonem utworzonym w wyniku sublimacji lodu. Prędkość względem Sol osiąga około 60 km/s.
- Odkrycie: 1 lipca 2025 r
- Teleskop: ATLAS na Chile
- Typ: Aktywna kometa międzygwiazdowa
- Peryhelium: koniec października 2025 r
Pochodzenie i trajektoria
3I/ATLAS podróżuje przez przestrzeń międzygwiazdową od miliardów lat, prawdopodobnie wyrzucony z odległego układu gwiezdnego na Via Láctea. Orbita hiperboliczna Sua ma mimośród większy niż 6, co stanowi wartość potwierdzającą zewnętrzne pochodzenie.
Obiekt wszedł do wewnętrznego Sistema Solar po nachylonej trajektorii i osiągnął peryhelium 30 października 2025 r., około 1,4 jednostki astronomicznej od Sol, w obrębie orbity Marte. Minimalna odległość od Terra wynosi około 1,8 jednostki astronomicznej bez ryzyka kolizji.
Charakterystyka fizyczna
Według szacunków Telescópio Espacial Hubble jądro komety ma średnicę od 1 do 5,6 km. W skład wchodzą lody wodne, dwutlenek węgla i inne substancje lotne, które sublimują przy zbliżaniu się do Sol.
Obserwacje ujawniają rozproszoną komę oraz warkocze pyłu i jonów, z intensywnym uwalnianiem pary wodnej i grup hydroksylowych, wykryte przez teleskopy ultrafioletowe.
Aktywność rozpoczęła się wcześnie, wciąż 6,4 jednostki astronomicznej od Sol, napędzana przez lód bardziej lotny niż woda.
Zaobserwowana aktywność
Kilka dni po odkryciu kometa zapadła w widoczną śpiączkę, co potwierdziły teleskopy Havaí, Arizona i Chile. Imagens z Hubble w lipcu 2025 zarejestrował pióropusz pyłu i słaby warkocz.
Obserwatoria takie jak Gemini South i JWST zidentyfikowały ogon antysłoneczny i ciągły wzrost komy. Uwolnione gazy tworzą ogony rozciągające się na dziesiątki tysięcy kilometrów.
Znaczenie naukowe
3I/ATLAS oferuje rzadką okazję do badania pierwotnego materiału z innego układu gwiezdnego. Obrazy spektroskopowe Análises porównują ich skład chemiczny z kometami słonecznymi, ujawniając podobieństwa i różnice w powstawaniu planet.
Agencje takie jak Nasa i ESA koordynują obserwacje za pomocą teleskopów naziemnych, Hubble, JWST i sond w Marte i Júpiter. Dane udoskonalają modele dotyczące obiektów międzygwiazdowych i ich częstotliwości w galaktyce.
Obserwacje w toku
Globalne teleskopy śledzą kometę po peryhelium, a widoczność zostanie odnowiona w grudniu 2025 r.
Brak fragmentacji lub wybuchów utrzymuje aktywność na stabilnym poziomie. Kometa opuści Sistema Solar w 2026 roku, kierując się do konstelacji Gêmeos.
