W ostatnich obserwacjach kometa międzygwiazdowa 3I/ATLAS ma dłuższy i jaśniejszy warkocz
Zrobotyzowane teleskopy na Projeto Telescópio Virtual wykonały zdjęcia komety 3I/ATLAS, które ujawniają, że jej ogon jonowy jest dłuższy i jaśniejszy niż w poprzednich zapisach. Obiekt odkryty w lipcu 2025 roku w Chile przez system ATLAS, pochodzi spoza Sistema Solar i porusza się po hiperbolicznej trajektorii. Astrônomos zaobserwujemy zjawisko w listopadzie 2025 r., kiedy kometa oddala się od peryhelium osiągniętego 29 października.
Rozszerzanie się ogona wynika z interakcji z promieniowaniem słonecznym, które uwalnia gazy i pył z lodowego jądra. Especialistas potwierdzają, że kometa nie stanowi zagrożenia dla Terra, utrzymując w grudniu minimalną odległość 270 milionów kilometrów.
- Pierwsze odkrycie miało miejsce 1 lipca 2025 roku przez teleskop ATLAS w Río Hurtado.
- Trzeci potwierdzony obiekt międzygwiezdny, po `Oumuamua i Borisov.
- Szacowany wiek od 3 do 11 miliardów lat, starszy niż Sistema Solar.
Pochodzenie i detekcja wstępna
Kometa 3I/ATLAS weszła w Sistema Solar z prędkością około 61 km/s, początkowo wykryta w obserwacjach przed odkryciem z czerwca 2025 r. Astrônomos z Instituto
Hiperboliczna trajektoria, o niskim nachyleniu w stosunku do ekliptyki, odróżnia ją od lokalnych komet i sugeruje wyrzucenie z innego układu gwiazdowego miliardy lat temu.
Ujawniono skład chemiczny
Dane z Telescópio Espacial James Webb, uzyskane w sierpniu 2025 r., zidentyfikowały dwutlenek węgla, tlenek węgla i lód wodny w rdzeniu.
Obecność siarczku karbonylu wskazuje na jego powstanie w starożytnym regionie galaktycznym, prawdopodobnie w grubym dysku Via Láctea.
Skład ten różni się od komet słonecznych większą ilością substancji lotnych, które odparowują pod wpływem promieniowania słonecznego, przyczyniając się do obecnej jasności ogona.
Badania wskazują, że jądro ma średnicę od 3 do 11 kilometrów i uwalnia ziarna pyłu tworzące obserwowaną strukturę.
Obserwacje misji kosmicznych
Misje NASA i ESA zebrały dane podczas bliskiego przelotu Marte 3 października 2025 r., w odległości 28 milionów kilometrów.
Sonda MAVEN zarejestrowała we wrześniu atomy wodoru, potwierdzając uwolnienie gazów międzygwiazdowych.
Przecięcia z aktywnymi sondami
Ogon 3I/ATLAS przeciął ścieżki sond takich jak Europa Clipper i Hera między 30 października a 6 listopada 2025 r.
Astronomowie z Sociedade Astronômica Americana opublikowali symulacje w październiku, przewidując, że wydarzenie to będzie wyjątkową okazją do analizy in situ.
Ta zbieżność umożliwiła pomiary pyłu i jonów bez bezpośredniej interwencji, ulepszając modele dynamiki komet.
Przeprawa odbyła się w odległości 29 milionów kilometrów od Marte, bez zakłócania działań misji.
Aktywność i ewolucja ogona
Obserwacje Hubble w lipcu 2025 r. wykazały początkowe strumienie materiału ewoluujące w szeroki ogon o długości 3 sekund łuku.
Czerwonawy kolor komy, podobny do komety Borisov, wskazuje na drobny pył unoszony przez ciśnienie słoneczne.
W listopadzie sonda JUICE należąca do ESA analizowała obiekt między 2. a 25. dniem miesiąca, używając spektrometrów do mapowania związków.
Wczesne odgazowanie wykryte przez TESS w maju 2025 r. sugeruje ocieplenie ziaren lodu do 6,4 jednostek astronomicznych Sol.
Przyszła trajektoria i widoczność
Kometa zmierza do konstelacji Gêmeos w 2026 r., osiągając jasność poniżej 12mag w grudniu 2025 r.
Teleskopy naziemne śledzą obiekt do wiosny 2026 roku, kiedy to opuści on pole widzenia.
Jego prędkość względem Sistema Solar, powyżej 137 tys. km/h, potwierdza międzygwiazdowe pochodzenie bez przechwytywania grawitacyjnego.
Implikacje dla badań galaktycznych
Analiza z lipca 2025 r. szacuje wiek na 7,6–14 miliardów lat na podstawie populacji gwiazd z grubego dysku.
Obiekt nosi ślady odległych formacji planetarnych o niskiej metaliczności w porównaniu z Sol.
Naukowcy przewidują, że Telescópio Vera C. Rubin poprawi przyszłe wykrywanie gości międzygwiezdnych.
