Nasa rejestruje na Księżycu krater o szerokości 220 metrów
Amerykańska agencja kosmiczna Nasa potwierdziła odkrycie na powierzchni Księżyca nowego krateru uderzeniowego o nazwie McGetchin. Formacja powstała w wyniku uderzenia komety lub planetoidy w przedziale czasowym między 11 kwietnia a 22 maja 2024 roku. Zjawiska o tak dużej energii uderzeniowej występują na naturalnym satelicie Ziemi średnio raz na stulecie.
Wymiary nowej struktury geologicznej
Średnica odkrytego zagłębienia wynosi 220 metrów, a jego pionowa głębokość sięga 43 metrów. Badacze oszacowali wielkość uderzającego obiektu skalnego na rozmiar odpowiadający budynkowi liczącemu od trzech do sześciu pięter mieszkalnych.
Robert Wagner z przedsiębiorstwa Intuitive Machines zidentyfikował ślad po kolizji podczas okresowej weryfikacji fotografii wykonanych przez instrumenty pokładowe orbitera Lunar Reconnaissance Orbiter. Porównanie map topograficznych z różnych okresów misji ujawniło nietypowy jasny punkt otoczony wyraźnym cieniem rzucanym przez wał uderzeniowy. Specjalista natychmiast przerwał rutynowe obowiązki, aby zająć się identyfikacją tej anomalii.
Katalogowanie księżycowych deformacji terenu
Badacz natychmiast rozpoczął szczegółową analizę. Działająca na orbicie od ponad 17 lat amerykańska sonda Lunar Reconnaissance Orbiter zarejestrowała dotychczas co najmniej tysiąc świeżych formacji uderzeniowych w księżycowym regolicie oraz przeszło sto tysięcy innych widocznych modyfikacji terenu, które powstały na skutek bezpośrednich uderzeń meteoroidów i opadu wyrzuconego materiału skalnego.
Zgromadzone dane pomiarowe wskazują na specyfikę częstotliwości zderzeń odłamków kosmicznych z gruntem pozbawionym ochronnej warstwy gazów. Obserwacje potwierdzają unikatowy charakter ostatniego zdarzenia na tle typowych zjawisk astronomicznych:
- Mniejsze zagłębienia o średnicy dziewięciu metrów pojawiają się na powierzchni Księżyca około 140 razy w ciągu jednego roku.
- Struktura McGetchin stanowi największy świeży ślad zderzenia zarejestrowany w całym Układzie Słonecznym od początku regularnego monitoringu satelitarnego.
- Wyrzut materiału skalnego zredukował zwięzłość podłoża w promieniu 6,4 kilometra od centrum uderzenia.
Termiczne następstwa uderzenia w grunt
Pomiary termiczne wykazały, że obszar wokół krawędzi krateru w promieniu 6,4 kilometra pozostaje podczas nocy księżycowej o 9°C chłodniejszy od sąsiadujących stref. Ta różnica wynika z wymieszania wierzchniego regolitu, co osłabiło zdolność lokalnego gruntu do zatrzymywania energii cieplnej.
Geolodzy wykorzystają zarejestrowane parametry impaktu do oceny mechaniki podłoża przy planowaniu tras przejazdu pojazdów kołowych w kolejnych misjach kosmicznych. Raport z opracowaniem balistycznym ukazał się na łamach periodyku naukowego Science Advances. Publikacja podsumowuje matematyczne analizy trajektorii pocisku kosmicznego.
Zestawienie parametrów balistycznych sporządzono na podstawie pakietów danych przesłanych przez instrumenty pomiarowe sondy orbitalnej. Zapisy telemetryczne posłużyły do weryfikacji kąta wejścia obiektu w pole grawitacyjne.
