Dzięki przełomowemu odkryciu naukowcy odwracają oporność superbakterii na wankomycynę
Zespół naukowców odkrył innowacyjne podejście do ożywienia wankomycyny – silnego antybiotyku, który utracił swoją skuteczność wobec niektórych niebezpiecznych bakterii, które rozwinęły silną oporność na ten lek. Odkrycie, opublikowane 22 lipca 2026 r., oferuje nowe perspektywy w walce z infekcjami szpitalnymi.
W przeciwieństwie do poszukiwań nowych antybiotyków, badanie skupiało się na reaktywacji istniejącego leku. Naukowcy połączyli wankomycynę z małą cząsteczką zwaną pghi-4, której funkcją jest hamowanie enzymu bakteryjnego bezpośrednio związanego z mechanizmem oporności.
Dzięki synergii pomiędzy związkami udało się przywrócić zdolność antybiotyku do niszczenia bakterii E. faecium, które stały się oporne na leki. Badanie budzi nadzieję, że podobne chemiczne adiuwanty można będzie zastosować w celu ratowania innych obecnie nieskutecznych antybiotyków.
Naukowcy ożywiają działanie wcześniej nieskutecznego antybiotyku
Stanowi to ważny kamień milowy w historii medycyny. Ekspertom udało się tchnąć nowe życie w przestarzały antybiotyk, wykorzystując cząsteczkę do rozbrojenia jednego z kluczowych mechanizmów obronnych opracowanych przez oporne bakterie.
Rosnąca oporność na antybiotyki stanowi jedno z najpoważniejszych wyzwań dla zdrowia na świecie. Ewolucja bakterii prowadzi do nieskuteczności wcześniej niezawodnych leków, komplikując leczenie rutynowych infekcji i zwiększając ryzyko operacji, terapii przeciwnowotworowych i innych procedur medycznych.
Więcej na ten temat: Bakterie kosmiczne wyłączają metabolizm, aby oprzeć się ekstremalnemu czyszczeniu
Naukowcy na całym świecie poszukują strategii zwalczania szybkiej adaptacji tych mikroorganizmów. Obiecującą taktyką, zamiast opracowywać zupełnie nowe antybiotyki, jest przywrócenie funkcjonalności już dostępnych leków. W ten sposób działają adiuwanty antybiotykowe, cząsteczki, które same w sobie nie eliminują bakterii, ale przywracają skuteczność antybiotyków.

Jak tworzenie nowych cząsteczek przyspiesza odkrywanie niezbędnych leków
Profesor John Moses wraz ze swoim zespołem w Cold Spring Harbor Laboratory (CSHL) poświęcił lata na opracowywanie reakcji chemicznych w celu optymalizacji i przyspieszenia procesu identyfikacji nowych leków.
Metodologia ta obejmuje „klikanie zorientowane na różnorodność” (DOC), pionierską technikę z laboratorium Mosesa, która umożliwiła zbudowanie ogromnej biblioteki zawierającej ponad 150 różnych związków. Cząsteczki z tej kolekcji odegrały już fundamentalne znaczenie w badaniach nad opornością na antybiotyki i sposobami leczenia onkologicznego.
W ramach niedawnej współpracy z Scripps Research biblioteka związków ułatwiła przywrócenie skuteczności wankomycyny. Ten silny antybiotyk jest często stosowany w leczeniu ciężkich infekcji, w tym wywołanych przez MRSA i Clostridium difficile (C. diff). Obydwa są patogenami zdolnymi do wytworzenia oporności i przekształcenia się w „superbakterie”, unikające działania leków takich jak wankomycyna i szybko rozprzestrzeniające się w środowiskach szpitalnych, domach opieki i ogólnie w społeczeństwie.
Pełna relacja: Najnowsze Wiadomości (PL)
Odzyskiwanie wankomycyny w walce z opornymi bakteriami
W najnowszym badaniu naukowcy z laboratorium Mosesa w CSHL we współpracy z zespołem profesora Howarda Hanga ze Scripps poszukiwali sposobu na przywrócenie skuteczności wankomycyny.
Badania skupiały się na enzymie bakteryjnym znanym jako wydzielany antygen A (SagA). Udało im się zablokować ten enzym za pomocą maleńkiej cząsteczki pghi-4, której pierwotne odkrycie datuje się na rok 2020, także w laboratorium Mosesa.
Traktując lekooporne bakterie E. faecium kombinacją wankomycyny i pghi-4, antybiotyk po raz kolejny wykazał swoją zdolność do eliminacji mikroorganizmu.
Według profesora Mosesa jednym z najbardziej znaczących punktów odkrycia jest fakt, że badania nie rozpoczęły się z wyraźnym celem znalezienia nowego antybiotyku.
Dowiedz się więcej: Superbakteria odkryta w głębokiej jaskini w Bułgarii jest odporna na antybiotyki nowej generacji
„To ważne odkrycie jest efektem podstawowych badań chemicznych” – wyjaśnia profesor. „Postęp reakcji umożliwił zidentyfikowanie pierwszego inhibitora enzymu niezbędnego do oporności na antybiotyki. Jest to metoda, którą stale udoskonalamy, mając na celu aktualizację naszej biblioteki cząsteczek i poszerzanie jej dostępu, aby inni badacze mogli z niej korzystać w swoich badaniach”.
Szeroka i skuteczna strategia zwalczania superbakterii
Zespół naukowców ma nadzieję, że udostępniając bibliotekę molekularną innym badaczom, podobne metody mogą w przyszłości zaowocować leczeniem kilku innych infekcji lekoopornych, w tym szczepów gruźlicy, które rozwinęły oporność.
„Te badania ucieleśniają filozofię chemii mającą na celu napędzanie odkrywania leków w ich najczystszej istocie” – powtarza Moses. „Dzięki bezpiecznym, skutecznym i innowacyjnym reakcjom chemicznym jesteśmy w stanie wydajniej syntetyzować nowe cząsteczki, co jest dokładnie tą metodologią zastosowaną w tej pracy”.
W świetle globalnej eskalacji oporności na antybiotyki odkrycia te wskazują, że dzięki chemicznej przebudowie istniejących leków może nastąpić znaczący postęp w medycynie. Nadchodzące leczenie może nie rozpoczynać się od nowego antybiotyku, ale raczej od cząsteczki precyzyjnie opracowanej w celu reaktywacji już znanego leku.
Badania otrzymały wsparcie finansowe od kilku instytucji, w tym National Institutes of Health, National Cancer Institute, Australian Research Council, New York State Biodefense Commercialization Fund, FM Kirby Foundation i Starr Foundation.














